Ảo tưởng thú “chơi” đồ lính

Cách đây không lâu, một vụ bắt giữ lô hàng gần 100 bộ quân trang, quân phục mang nhãn hiệu USA tại cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, cho thấy nhu cầu chơi đồ “nhà binh” là có thật và đáng lo ngại. Điều đó cho thấy một bộ phận trong giới trẻ hiện nay mất phương hướng thẩm mỹ, ảo tưởng về giá trị của bản thân.

40 năm vẫn còn zin?

Mới đây, tôi theo chân S. “đại gia”- một tay chuyên kinh doanh xe ô tô cũ ở quận 5, đến chợ Dân Sinh (Q.1, TP HCM) tìm mua đôi giày “nhà binh”. Chợ Dân Sinh có từ rất lâu, nhưng khoảng 40 năm nay giới lao động bình dân gọi nó là chợ “nhà binh”.

Đơn giản vì ở đây 99 % sản phẩm & hàng hóa là đồ “ nhà binh ” Giao hàng từ trong nhà bếp ăn ra đến mặt trận, những món đồ này một thời được sản xuất ra là nhằm mục đích ship hàng cho lực lượng quân sự chiến lược dưới thời chính quyền sở tại TP HCM cũ. Từ cái bình toong đựng nước, nhà bếp dầu, nón kết, dây nịt, giày bót, quần áo, đèn pin, hột quẹt Zippo, thậm chí còn cái kim tây dùng cài chốt lựu đạn cũng thuận tiện tìm thấy ở đây .
Trong bạt ngàn đồ “ nhà binh ” chất cao như núi kia, mấy ai biết được cái nào thật, cái nào giả, ngoại trừ người bán ? Người mua biết chăng, chỉ có rất ít những ai sống cùng thời với nó, hoặc từng trải mới nhận ra rằng trong đống đồ sờn cũ, hay còn mới tinh được trình làng là hàng còn “ nguyên xi ”, “ móc ” ra từ nhà thầu kho quân dụng, có cả giấy “ khai sinh ” đi kèm trước 1975, có rất ít là hàng thật. Còn nguồn gốc nguồn gốc, thời gian gia nhập thị trường, chất lượng mẫu sản phẩm thì khó mà đoán định .

Những món hàng như thế này rất dễ tìm thấy ở chợ dân sinh.

Nhưng chúng có đặc thù chung là trải qua nhiều vòng xoay, có khi còn nhiều hơn cả vòng xoay lô tô, từ “ lò ” sang lái rồi mới ra chợ, đến tay người chơi, vòng lại chợ đồ cũ … lại đến tay người chơi ! Qua mỗi vòng xoay, chất lượng sản phẩm & hàng hóa chắc như đinh sẽ giảm xuống, nhưng mang lại doanh thu khá cao cho người bán .
Anh N.V.Th., một người bán hàng lâu năm ở chợ “ nhà binh ”, ra mắt cho chúng tôi một đôi giày bốt nói là hàng mới “ nguyên xi ”, mua lại từ nhà thầu quân dụng, có cả “ giấy khai sinh ” đi kèm. Cái gọi là “ giấy khai sinh ” mà anh đưa cho xem nó có kích cỡ bằng mặt phẳng bao diêm được đính theo loại sản phẩm, trên đó có một số ít thông tin : tên đơn vị chức năng, chủng loại hàng, size, năm sản xuất, năm nhập, xuất kho cách nay hơn 40 năm !
Giá trị của “ giấy khai sinh ” tùy thuộc vào “ môi mép ” của người bán và quý phái của người chơi chứ người bán chẳng dại gì đi “ bảo chứng ”. Sau một hồi “ ca cẩm ”, đôi giày được đứt giá 4,2 triệu đồng, người mua có vẻ như không hài lòng về giá nhưng ở đầu cuối cũng đành “ móc bóp ” cho xong, sợ lần sau quay lại hết hàng .

Thượng vàng hạ cám

Cái thủ pháp của người bán ở đây là họ luôn để sản phẩm & hàng hóa phủ dày một lớp bụi thời hạn. Khiến cho người mua bất chợt nhìn thấy rất dễ rơi vào ký ức xa xôi nào đó mà chí ít cũng từng nghe nhắc đến đâu đó. Cùng với đó là những bản nhạc vàng cũ kĩ ỉ eo được phát liên tục khiến người nghe “ yếu bóng vía ” sẽ bị dẫn dụ vào cảm xúc chơi vơi trong cái mớ đồ hỗn độn, khiến không ít người ngộ nhận về giá trị của bản thân. Trong khi người bán rất sành sỏi, chỉ nhìn bước chân của khách và cách tiếp cận món hàng là biết gặp phải “ tay chơi ” thứ thiệt hay “ gà mờ ”. Từ đó họ dữ thế chủ động ra giá “ trói ” người mua của mình .
Chính thế cho nên mà người bán ít khi sốt sắng trong việc bán hàng. Bởi họ cho rằng một khi người mua tìm gặp món hàng mà mình “ kết ” thì trước sau gì cũng bán được, người mua chỉ còn lăn tăn một chút ít về giá thành mà thôi. Do vậy, mà những món hàng họ bày bán cũng thường “ độc nhất ”, mặt dù bên trong còn cả đống, nhằm mục đích tạo tâm ý hàng hiếm, nếu không mua lần sau quay lại sẽ không còn .
Đồ “ nhà binh ” hiện có hai dạng : kỷ vật người lính đã qua sử dụng ( quẹt Zippo, nón, giày, đèn pin, bình toong đựng nước, bông xô, lưỡi lê, balo … ) và hàng quân dụng ( quần áo, giày, nón, bao da súng … ). Giá cả rất vô chừng, nói đúng mực là nó được định theo cái nhìn của người bán so với sở trường thích nghi và sự hiểu biết của người mua .
Nhiều món hàng được bày bán ở đây nhưng không dễ xác lập nguồn gốc và giá trị thật của nó, như balo ( cũ ) 1.200.000 đồng / cái ; áo giáp chống đạn 4.500.000 đồng ; áo quân cảnh giá 800.000 đồng ; phù hiệu của những binh chủng may trên áo 500.000 – 800.000 đồng ; nón sắt trọn bộ, bên trong có lồng da, chụp ốp quay 3,2 triệu ; bình toong đựng nước bằng nhôm, loại 1,8 L giá 800.000 đồng ; bật lửa : 850.000 ; giày bốt ( được trình làng sản xuất năm 1967, mới 99 %, hàng chuẩn ) giá 4.2000.000 đồng … tổng thể đều được ra mắt là “ hàng USA ”, “ mới nguyên xi ” hay “ sản xuất trước 1975 … ” .
Một trong những món hàng “ độc ” rất khó tìm thấy ở nơi khác là thiết bị quân dụng, nhưng chỉ có những “ tay chơi ” mới buộc họ đem ra cho xem chứ không tọa lạc : bao súng, áo giáp trận, lưỡi lê, ống ngắm …

Trong những món đồ lạc xoong như thế này rất dễ tìm thấy những món đồ nhà binh.

Đồ “ nhà binh ” ở đây còn có cả hàng sản xuất sau 1975, hầu hết là quân phục nhập từ quốc tế vào bằng nhiều con đường cũng được người bán trình làng. Chẳng hạn như áo jacket M65, áo Pilot, áo giáp thương hiệu Swat … loại này dân phượt lúc bấy giờ rất “ ghiền ”, nhưng phải đặt hàng trước và có giá rất cao, từ 5-8 triệu đồng / cái .
Ngoài ra, theo ra mắt của người bán còn có thẻ bài làm bằng thép không gỉ, dây bi dài / ngắn, y chuẩn USA do người mua tự đặt nội dung, họ sẽ gia công. Có 3 màu : trắng, vàng và xám. Trên thẻ bài hoàn toàn có thể vừa đủ thông tin tên, họ, CMND / hộ chiếu, nhóm máu, tôn giáo, nơi sinh, nơi cư trú … được khắc 5 dòng nhưng không quá 15 ký tự .

Các thẻ bài này được nói là làm từ Mĩ nên không thể khắc bằng tiếng Việt có dấu và phải đặt trước một tháng mới có. Giá của chúng hiện đang ở mức từ 400.000 – 500.000/ thẻ. Một mức giá không phải là thấp cho một sản phẩm bằng inox được sản xuất hàng loạt ở TP HCM, anh Thể – thợ làm inox tại một cửa hàng trên đường Hoàng Văn Thụ, Q. Tân Bình, nói. Qua đó cho thấy “dân chơi” xem ra cũng rất dễ bị lừa. 

Theo quan sát của chúng tôi, những món hàng như quần áo, giày, nón … giả sử đó là hàng thật, còn “ nguyên xi ”, tính từ 1975 đến nay nó cũng đã trải qua tối thiểu 40 năm mưa nắng. Đó là chưa kể hầu hết những loại hàng này đã qua sử dụng. Một món hàng được dữ gìn và bảo vệ theo kiểu chợ trời thì dẫu chất lượng có “ trên cả tuyệt vời ” cũng không thể nào chống chọi nổi với từng ấy thời hạn .
Anh Minh Thiện, Q. Tân Phú, một người chơi đồ nhà binh khá sành sỏi cho biết, có đến 99 % đồ mới là quần áo, giày, nón … được gia công tại những cơ sở may mái ấm gia đình ở Q. Tân Phú và Bình Tân, nhưng người bán trình làng là hàng “ tồn ” ở những kho quân dụng còn sót lại sau 1975, nhằm mục đích bán giá cao .
Một số người bán còn nói nhập khẩu tiểu ngạch từ Xứ sở nụ cười Thái Lan, Philippines, Nước Hàn … là không có cơ sở, mà hầu hết chúng được gia công theo đơn đặt hàng ở những cơ sở nói trên, số còn lại rất ít đồ quân phục do nhập lậu mà có. Rõ ràng nguồn gốc của những món hàng này lúc bấy giờ rất mù mờ, vô định. Người bán và người mua thanh toán giao dịch theo đúng nghĩa chợ trời .

“Nhẫn sỹ quan” bán ở… hè phố

Hiện nay có một bộ phận trong giới trẻ đang ra sức săn lùng những chiếc nhẫn sĩ quan của quân đội VNCH, nhằm mục đích vào nhiều mục tiêu khác nhau. Có người muốn chứng tỏ “ ta đây ” mới là người biết chơi đồ hiếm và độc. Nhưng có người đeo nó ngầm biểu lộ đẳng cấp và sang trọng “ lưu manh ”, nhìn ta đây cũng giống như … sĩ quan thứ thiệt của VNCH ? Chính cái sự ảo tưởng, một sở trường thích nghi khác người, rất dễ bị người bán tận dụng, lừa đảo mà không biết .
Anh Phong, nhà trên đường Nguyễn Thị Nhỏ, Q. 11, lâu nay anh bán đồ lạc xoong ở góc đường 3-2 với Lê Đại Hành ( Q. 11 ). Đồ của anh bán đa phần là đồ cũ, trong đó có nhiều món là đồ “ nhà binh ”, như hộp quẹt, nón sắt, đèn pin … Anh nói ở TP Hồ Chí Minh có nhiều chợ lạc xoong nhưng không có nơi nào bán những loại nhẫn vàng nhiều như ở đây .
Nhẫn ở đây được những “ lò ” chế tác hàng loạt rồi đem bỏ mối cho người bán. Hầu hết chúng được làm bằng kim loại tổng hợp rẻ tiền rồi dùng kỹ thuật xi mạ bên ngoài nên có giá rất rẻ, từ 100.000 – 300.000 / chiếc, tùy theo cách tiếp cận của người mua. Song, không phải ai cũng biết được giá trị thật của nó, nên thường người mua rất dễ bị mắc lừa .

Chiếc nhẫn này được cho là nhẫn thật của sĩ quan VNCH, có giá khoảng 10 triệu, hiện anh H. đang sở hữu.

Anh nói ngày trước có trường sĩ quan Đà Lạt, học viên sau khi tốt nghiệp được khuyến mãi cho chiếc nhẫn như là vật kỷ niệm của quân nhân. Những chiếc nhẫn này thường được làm bằng vàng 10 hoặc 14 karat. Trên mỗi chiếc nhẫn đều có khắc hình tượng của ngành học và 2 số lượng để nhận ra khóa học và năm nhập học. Ngoài vật liệu chế tác, màu đá đính trên nhẫn, giá trị chiếc nhẫn chính là hình tượng của ngành học .
Theo một số ít cựu binh trước năm 1975, kể từ khi xuất hiện quân đội Mỹ ở Nước Ta thì chính quyền sở tại VNCH bắt chước Học viện Quân sự The United States Military Acadermy ở West Point, Hoa Kỳ, làm nhẫn để Tặng Ngay cho học viên. Tuy vậy, theo anh Phong những loại nhẫn giả này lúc bấy giờ được bày bán đầy nhóc trên những hè phố .
Theo một nhà sưu tầm những kỷ vật của cuộc chiến tranh, trong đó có nhẫn sĩ quan VNCH, hay còn gọi là nhẫn Mỹ, ở Q. Gò Vấp, thì nhẫn này lúc bấy giờ được bày bán rất nhiều nơi trên đường phố, hầu hết là nhẫn giả, rẻ tiền. Điều dễ nhận thấy nhất là trên chiếc nhẫn không hề có khắc tên nhà phân phối hay hình tượng gì cả .
Một chiếc nhẫn sĩ quan đúng chuẩn, hàng thật lúc bấy giờ phải có giá từ 8-10 triệu đồng / chiếc, nhưng nếu là nhẫn của những sĩ quan Học viện Quân sự Hoa Kỳ thì phải có giá từ 1.000 – 1.500 USD / chiếc. Ít nhất là bởi giá trị thật của nó. Qua đó ông khuyên người chơi nhẫn sĩ quan trước hết là phải có văn hóa truyền thống về vật phẩm và nên tìm hiểu và khám phá thật kỹ để biết giá trị thật của nó .

Sở thích khác người hay ảo tưởng về giá trị bản thân?

Quay lại những chiếc quẹt Zippo, những cây bút máy, những đôi giày bốt-đờ-sô tơi tả còn mang dấu tích từ những mặt trận Khe Sanh, Lai Khê, Lộc Ninh … trở lại, như lời người bán ở chợ Dân Sinh ra mắt. Chúng tôi hỏi : Tại sao khẳng định chắc chắn chắc như đinh như vậy ? Người bán lý luận “ cùn ” : Nếu chết thì đã mất xác cả rồi !

Thật ra các kỷ vật chiến tranh này được thu gom từ nhiều nguồn, trong đó phần nhiều là hàng “nhái” chứ không phải hàng bước ra từ trong khói lửa chiến tranh. Do vậy, đừng mong mua được một chiếc quẹt Zippo “có mùi thuốc súng”, vì nay mọi thứ đều là đồ giả mạo, một tay chơi đồ “nhà binh” có cỡ khẳng định như vậy.

Tuy nhiên, do lúc bấy giờ có khá nhiều người còn hoài niệm về ký ức của đại chiến đã qua từ rất lâu và đang trôi dần vào quá khứ. Họ vô tình trở thành “ con mồi ” đáng thương cho những tay làm ăn gian dối. Không ít “ tay chơi ” nhưng tỏ ra ngây thơ cho rằng, xài đồ “ nhà binh ” nhằm mục đích biểu lộ sự hiểu biết về thời cuộc, đồng thời chứng tỏ được quý phái của một người lắm tài lộc .
Nếu là giới trẻ, hầu hết là dân chơi phượt, thích dã ngoại, săn bắn và dân chơi thời trang … kinh dị. “ Ngày nay, mặc bộ đồ “ nhà binh ” đi trên phố, lao lý không cấm nhưng chẳng khác gì một người mặc đồ tắm biển đi ra phố, nó kỳ dị và khác thường ”, luật sư Trí nói .

Còn theo TS. Văn hóa học Hồ Văn Tường : Những người thích chơi đồ “ nhà binh ”, họ luôn thích sống trong ảo tưởng về quá khứ, trong khi thực tại đời sống của họ no đủ bội phần. Đây là một ý niệm xô lệch, thể hiện sự mất phương hướng trong lối sống, dẫn đến tự hạ thấp giá trị của bản thân .


Có thể bạn quan tâm
© Copyright 2008 - 2016 Dịch Vụ Bách khoa Sửa Chữa Chuyên nghiệp.
Alternate Text Gọi ngay