Cà phê Việt Nam và ‘cuộc chơi’ của thương lái – Phân Phối: Cà Phê, Trà, Đường Giá Sỉ
“Mặc dù cà phê là cây trồng chủ lực đem lại giá trị kim ngạch xuất khẩu trên dưới 3 tỷ USD mỗi năm, thế nhưng chúng ta chỉ thu được vài % lợi nhuận, còn lại nước ngoài hưởng hết
”. Đây là nhận định của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Quốc Doanh.
Bên cạnh nguyên do do cà phê của Nước Ta hầu hết xuất khẩu thô, tỷ suất mẫu sản phẩm chế biến thấp, còn là vì mối link giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất, chế biến vẫn lỏng lẻo, chưa thực sự kết nối thành chuỗi .
Ông Nguyễn Viết Vinh, Tổng thư ký Thương Hội Cà phê ca cao Nước Ta ( Vicofa ) đánh giá và nhận định : “ 94,5 % người nông dân tham gia vào chuỗi cà phê, nhưng 1 ha của họ được 3-5 tấn thì bán lượng đó với giá trị ngày càng tăng không đáng kể, nhưng thương lái, trung gian được thu lợi rất cao. Mua bán cà phê qua thương lái có rất nhiều rủi ro đáng tiếc về chất lượng. Vấn đề này đã được những doanh nghiệp trong hiệp hội họp bàn nhiều, nhưng những doanh nghiệp lớn đều bảo : không làm thế nào để thoát ra khỏi thương lái, trung gian, những đại lý được ” .Theo Vicofa, hiện cả nước có khoảng chừng 150 doanh nghiệp xuất khẩu cà phê, cùng hơn 3.000 đại lý tham gia thu mua cà phê. Năng lực quản trị của những doanh nghiệp chế biến, kinh doanh thương mại và xuất khẩu cà phê còn chưa chuyên nghiệp, thế cho nên những doanh nghiệp kinh doanh thương mại chế biến cà phê không đủ năng lực để thu mua cà phê trực tiếp tại vườn hộ của nông dân .Có tới 90 % số những doanh nghiệp trong nước và 100 % số những doanh nghiệp FDI thu mua cà phê nhân trải qua thương lái và đại lý thu mua để xuất khẩu, do đó chất lượng cà phê xuất khẩu chưa cao .
Nhắc tới ngành hàng cà phê Việt Nam, người ta hầu hết chỉ nghĩ tới người nông dân trồng cà phê, doanh nghiệp thu mua, xuất khẩu và nhà chế biến. Nhưng còn một tầng lớp rất quan trọng lại chưa được đánh giá vai trò của mình, đó là những thương nhân, thương lái “cấp làng xã”.
Theo một điều tra và nghiên cứu của Tổ chức Sáng kiến thương mại vững chắc ( IDH ), thì hiện chỉ có 10 % lượng cà phê nông dân sản xuất ra được bán trực tiếp cho những công ty lớn ; 90 % lượng cà phê còn lại được thu gom bởi những thương lái trung gian .Khác với nhiều hội đồng trồng cà phê trên quốc tế như Brazil hay Ethopia, ngành hàng cà phê Nước Ta mang tính nhỏ lẻ, nông dân trồng cà phê với diện tích quy hoạnh hẹp và manh mún. Bởi vậy, việc thu mua loại sản phẩm không hề làm theo quy mô lớn mà phải nhờ vào vào những thương nhân địa phương .Hiện nay, do lượng cà phê của người dân tương đối nhiều nên khuynh hướng chung người trồng cà phê là họ thích bán cà phê tươi. Chính vì thế thương lái là đầu mối quan trọng để nối tiếp người trồng cà phê với thị trường. Nếu không có đội ngũ thương nhân thu mua, nông dân sẽ không hề bán cà phê một cách nhanh gọn, những công ty cà phê lớn cũng không đủ nhân lực và ngân sách góp vốn đầu tư để thu gom .Những thương lái là tác nhân trung gian hiệu suất cao, giúp những công ty lớn và nông dân gặp nhau và rất cần nhìn nhận để phát huy vai trò trung gian của thương nhân trong việc tăng trưởng ngành hàng cà phê. Không chỉ giữ vai trò thu mua, nhiều thương nhân cà phê còn cung ứng cả vật tư nguồn vào như phân bón, giống cà phê, thuốc bảo vệ thực vật cho nông dân theo hình thức tín chấp trả chậm, giúp nông dân có vốn để chăm nom cà phê mà không phải tìm tới “ tín dụng thanh toán đen ” .Như vậy là cần phát huy vai trò của thương nhân trong sự tăng trưởng bền vững và kiên cố ngành hàng cà phê Việt chứ không phải phủ nhận. Vấn đề tuy khó nhưng đã manh nha có hướng xử lý. Ở 1 số ít địa phương tại Tây Nguyên đã khởi đầu tạo được những mối link doanh nghiệp – thương nhân – nông dân, giúp đường đi của hạt cà phê thuận tiện hơn .
Hiện nhiều công ty cà phê lớn như Intimex, Nestlé, Công ty 2.9, Công ty OLAM, Công ty ACOM… đang liên kết với hàng ngàn nông hộ và một số đại lý để thu mua theo hợp đồng liên kết.
Trong quy mô link này, nông dân được tổ chức triển khai thành những nhóm hộ, tổ hợp tác, hợp tác xã để có đủ năng lượng link trực tiếp với những doanh nghiệp cà phê, hạn chế khâu trung gian. Các thương nhân ký hợp đồng với doanh nghiệp cà phê, chịu nghĩa vụ và trách nhiệm giám sát, theo dõi, tương hỗ và thu mua hạt cà phê của người nông dân theo đúng hợp đồng với doanh nghiệp. Và doanh nghiệp cà phê lớn bảo vệ ký kết hợp đồng với nông dân và đại lý, phân phối kỹ thuật, kinh phí đầu tư, bảo vệ đầu ra bền vững và kiên cố cho hạt cà phê .Đây chính là một phương hướng tăng trưởng tốt để giúp hạt cà phê mang lại doanh thu cao nhất cho người nông dân, thương nhân và doanh nghiệp đồng thời thiết kế xây dựng chất lượng bền vững và kiên cố cho hạt cà phê Việt .
Theo Vneconomy
Source: https://dichvubachkhoa.vn
Category : Mua Bán Đồ Cũ
