Sự khuếch tán của khí qua màng hô hấp: sự trao đổi khí CO2 và O2

2021-01-05 12:12 PM

Tổng lượng máu có trong mao mạch phổi dạo động từ 60 ml tới 140 ml, ta thấy với một lượng nhỏ thể tích máu mao mạch mà tại mao mạch lại có tổng diện tích quy hoạnh lớn nên thế sẽ rất thuận tiện cho sự trao đổi khí CO2 và O2 .Biên tập viên : Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Sau khi những phế nang ( alveoli ) được thông khí phổi, bước tiếp theo của quy trình hô hấp là sự trao đổi ( khuếch tán ) khí O2 từ phế nang vào trong máu phổi và sự khuếch tán khí CO2 theo hướng ngước lại là đi từ máu tới những phế nang. Quá trình khuếch tán chỉ đơn thuần là sự khuếch tán qua lại 1 cách ngẫu nhiên giữa những phân tử khí khi qua màng hô hấp và dịch liền kề. Tuy nhiên trong sinh lý hô hấp ta không những chăm sóc tới chính sách cơ bản của sự khuếch tán mà còn là vận tốc nó xảy ra, yên cầu cần sự hiểu biết rất nhiều về vật lý của sự khuếch tán trao đổi khí .
Trước hết hãy khám phá cấu trúc của đơn vị chức năng hô hấp ( hay còn gọi là tiểu thùy ), nó là 1 nhành nhỏ của phế quản xung quanh nó có những phế nang bao quanh. Có khoảng chừng 300 triệu phế nang trong 2 phổi, mỗi phế nang có đường kính trung bình là khoảng chừng 0.2 mm, màng phế nang rất mỏng mảnh. Xung quanh màng phế nang có những đám rối mao mạch ở phế nang bao quanh sum sê nên những khí phế nang là ở rất gần với máu của những mao mạch phổi .

Đơn vị hô hấp

Hình. Đơn vị hô hấp

Hình chiếu bề mặt của mao mạch trong thành phế nang

Hình. A, Hình chiếu mặt phẳng của mao mạch trong thành phế nang. B, Hình cắt ngang thành phế nang và nguồn phân phối mạch của chúng .

Hình thấy cấu trúc của màng hô hấp được vẽ ở phần trên bên trái của thế bào màu đỏ hay hồng cầu(red blood cell). Màng hô hấp gồm có 6 lớp:

Lớp thứ 1 : Là lớp chất hoạt diện ( surfactant ), lớp này lót ở mặt trong những phế nang có tính năng làm giảm sức căng mặt phẳng phế nang .
Lớp thứ 2 : Là lớp tế bào biểu mô phế nang, nó là 1 lớp mỏng mảnh .
Lớp thứ 3 : Là lớp màng nền của tế bào biểu mô .
Lớp thứ 4 : Một khoảng chừng kẽ mỏng dính giữa biểu mô phế nang và màng mao mạch .
Lớp thứ 5 : Lớp màng nền của mao mạch, trong màng này có nhiều chỗ mà hòa lẫn vào màng nền của mao mạch .
Lớp thứ 6 : Lớp nội mô của màng mao mạch .

Mặc dù có 6 lớp nhưng độ dày của màng hô hấp lại mỏng từ 0.2µm tới 0.6µm. Đối với người nam trưởng thành thì tổng diện tích của màng hô hấp khoảng 70m2. Tổng lượng máu có trong mao mạch phổi dạo động từ 60ml tới 140ml, ta thấy với 1 lượng nhỏ thể tích máu mao mạch mà tại mao mạch lại có tổng diện tích lớn nên thế sẽ rất dễ dàng cho sự trao đổi khí CO2 và O2.

Siêu cấu trúc của màng hô hấp phế nang

Hình. Siêu cấu trúc của màng hô hấp phế nang, được bộc lộ trên mặt cắt ngang .

Đường kính mao mạch phổi ở đây là 5 µm mà đường kính hồng cầu trưởng thành trung bình là 7.2 µm nên muốn có sự trao đổi khí thì hồng cầu phải chui qua mao mạch nhưng do màng hồng cầu dễ biến hóa nên thuận tiện chui qua và như vậy màng hồng cầu áp sát vào màng mao mạch. CO2 và O2 được khuếch tán qua lại từ phế nang với hồng cầu và làm tăng nhanh quy trình hô hấp .


Có thể bạn quan tâm
© Copyright 2008 - 2016 Dịch Vụ Bách khoa Sửa Chữa Chuyên nghiệp.
Alternate Text Gọi ngay