Độc đáo chợ dừa nổi Bến Tre – Kỳ cuối: Thành tỉ phú từ vỏ dừa vất bỏ
Làm loại sản phẩm chỉ xơ dừa – Ảnh : HÙNG ANH
Giữa trưa, trời đang nắng chang chang bỗng âm u, chuyển mưa. Anh Tư Bình (Trần Văn Bình, ấp Vĩnh Khánh, xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày Nam, Bến Tre) lao ra khoảng sân rộng đang phơi đầy ắp chỉ xơ dừa vàng óng, la lớn: “Ê! Coi chừng trời mưa nghen, mớ nào khô rồi thì gom đậy kín, để mắc mưa ướt, mất công phơi lại, cực thân”.
“Xóm chỉ vàng”
Đứng nhìn mấy chị nhân công đang nhanh tay cào, gom đống chỉ xơ dừa đã phơi khô rồi phủ bạt ni lông che mưa, anh Bình nói: “Nghề này khỏe nhất là mùa nắng, sáng đem chỉ xơ dừa ra phơi, đến chiều là khô đạt chuẩn”.
Anh Bình kể nghề làm chỉ xơ dừa xuất khẩu Open ở ấp Vĩnh Khánh từ sau năm 1990, đến nay đã trở thành nghề nòng cốt giúp nhiều người hái ra tiền ở địa phương .Theo ước tính của anh Bình, hiện tại ở xã An Thạnh có hơn 50 cơ sở, doanh nghiệp, công ty sản xuất chỉ xơ dừa và những loại sản phẩm từ chỉ xơ dừa .Chỉ xơ dừa sử dụng nguyên vật liệu là những chiếc vỏ dừa khô phế phẩm, nên khi những cơ sở sản xuất chỉ xơ dừa mọc lên thì kéo theo hàng trăm vựa thu mua dừa khô mở ra dọc hai bờ sông Thom để cung ứng vỏ dừa khô nguyên vật liệu cho nghề làm chỉ .Nhiều dân cư ấp Vĩnh Khánh quả quyết người tiên phong đem nghề chỉ xơ dừa về ấp là ông Sáu Nhu ( Nguyễn Văn Nhu, sinh năm 1960 ). Trước năm 1990, ông Sáu Nhu chèo ghe đi mua và bán gáo dừa, vỏ dừa từ Bến Tre sang Trà Vinh, Vĩnh Long, Tiền Giang .Những năm lặn lội mua và bán những phế phẩm từ trái dừa, ông học được nghề làm chỉ xơ dừa từ những vỏ dừa khô bị quăng bỏ. Sau đó, loại sản phẩm bán giá tốt cao nhờ xuất khẩu .Sau khi ông Sáu Nhu mở cơ sở sản xuất chỉ xơ dừa ăn nên làm ra, nhiều người trong xóm đến học hỏi rồi dần dà hình thành xóm chỉ xơ dừa Vĩnh Khánh .Người ta kể hồi tiên phong ông Sáu Nhu đến một công ty chuyên sản xuất, thu mua chỉ xơ dừa xuất khẩu ở thị xã Bến Tre xin học nghề và hợp tác phân phối chỉ xơ dừa, nhưng bị nơi này thẳng thừng phủ nhận .Dù tức trong bụng, ông Sáu Nhu vẫn dằn lòng xin được đi xem quy trình tiến độ sản xuất chỉ xơ dừa để mở mang tầm mắt. Về nhà, ông đem những điều mắt thấy tai nghe ghi nhớ được trong đầu, thuê thợ vườn sản xuất, lắp ráp máy móc để đập vỏ dừa, kéo chỉ .Lúc đó, ấp Vĩnh Khánh chưa có điện, toàn bộ máy móc của ông Sáu Nhu đều phải sử dụng động cơ dầu diesel. Riêng chiếc máy tước chỉ, ông Sáu lắp động cơ diesel D 15 thay mô tơ điện, vừa dễ sử dụng vừa dễ chuyển dời khắp nơi, hiệu suất đạt 500 kg chỉ / ngày trong khi ngân sách lắp ráp và hoạt động giải trí chỉ bằng 50 % máy sử dụng điện .Trong nhiều năm, những loại máy đập vỏ dừa, đánh chỉ, tước chỉ xơ dừa sử dụng dầu diesel do ông Sáu ” sáng tạo ” được mọi người sử dụng thoáng rộng. Đến khi điện lưới kéo về ấp, những loại máy chạy dầu ” nghỉ hưu ” và được sửa chữa thay thế bằng động cơ điện .Anh Bình cho biết nghề làm chỉ xơ dừa gồm nhiều quy trình. Đầu tiên, vỏ dừa khô được cho vào máy đập, đánh tơi. Sau đó, cho vỏ dừa đã đập vào máy quay để đánh, tước lấy những sợi chỉ vàng óng từ xơ dừa .Chỉ xơ dừa phải được phơi khô trước khi đóng thành kiện để đáp ứng cho những nhà máy sản xuất sản xuất những mẫu sản phẩm bằng tay thủ công mỹ nghệ từ chỉ xơ dừa như thảm, nệm … để xuất khẩu. ” Muốn có 1 tấn chỉ xơ dừa nguyên vật liệu, cần đến 8 thiên vỏ dừa khô ( 9.600 vỏ ) .Tùy theo quy mô sản xuất, nếu điều kiện kèm theo thời tiết thuận tiện và nguồn nguyên vật liệu dồi dào, mỗi ngày một cơ sở sản xuất chỉ xơ dừa hoàn toàn có thể cho ra lò từ 5 đến 10 tấn chỉ khô .Theo chỗ tui biết, mỗi năm làng nghề chỉ xơ dừa dọc sông Thom cung ứng hơn 40.000 tấn chỉ nguyên vật liệu cho những doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công bằng tay mỹ nghệ xuất khẩu. Nếu tính giá thấp nhất là 3.000 đồng / kg chỉ xơ dừa nguyên vật liệu, hằng năm những chiếc vỏ dừa khô phế phẩm mang lại cho ” làng chỉ vàng ” sông Thom hơn 120 tỉ đồng “, anh Bình nói .
Bà Nguyễn Thị Châu, thợ phơi chỉ, cho biết ở “làng chỉ vàng” sông Thom, đàn ông có sức vóc thì vận hành máy đập vỏ dừa, máy đánh sợi, tách chỉ, đóng kiện chỉ xơ dừa thành phẩm.
Riêng thợ phơi chỉ xơ dừa phần nhiều là phụ nữ, bởi đây là nghề nhẹ nhàng với việc làm đa phần là cào, trở cho chỉ mau khô .” Phơi khô 1 tấn chỉ nhận tiền công 270.000 đồng. Mùa nắng, mỗi ngày một nhân công hoàn toàn có thể phơi khô 1,5 tấn chỉ xơ dừa. Mùa mưa khó khăn vất vả hơn, nhiều khi 2-3 ngày mới phơi khô 1 tấn chỉ “, bà Châu nói .
Một sân phơi chỉ xơ dừa ở Vĩnh Khánh – Ảnh : Hùng AnhChuyện “dòng sông đen” thành sông sạch
Nhưng ” xóm chỉ vàng ” sông Thom cũng từng có thời hạn dài trả giá cho sự phong phú. Trở lại quá khứ, từ trước năm 2010, khi ” xóm chỉ vàng ” làm ăn phát đạt, dân cư sinh sống bên dòng sông Thom đã la làng vì thực trạng ô nhiễm rất nghiêm trọng lê dài do mụn dừa – phế phẩm trong quy trình sản xuất chỉ xơ dừa .” Trong nhiều năm, nước sông Thom trở nên đen ngòm, bốc mùi hôi do hằng ngày phải hứng chịu hàng trăm tấn mụn dừa từ những cơ sở sản xuất chỉ xơ dừa đổ xuống .Các cơ quan hữu trách liên tục kiểm tra và xử phạt, nhưng chủ cơ sở gật đầu đóng tiền phạt để đổ mụn dừa xuống sông vì tiền phạt nhẹ hều và họ không có cách nào để xử lý mụn dừa ” – anh Võ Văn Hùng, dân cư xã An Thạnh, nhớ lại .Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre, khoảng chừng 3,3 thiên vỏ dừa khô ( 4.000 vỏ ) sau khi tách lấy chỉ sẽ cho ra 1 tấn mụn dừa phế thải .Mỗi năm, những cơ sở, doanh nghiệp chỉ xơ dừa Bến Tre thải ra môi trường tự nhiên hơn 140.000 tấn mụn dừa ( hơn 50 % từ chợ dừa sông Thom ), gây ô nhiễm nghiêm trọng, khiến những cơ quan hữu trách rất đau đầu .Gần đây, chính quyền sở tại và những cơ quan hữu trách của Bến Tre đã có nhiều chủ trương khuyến mại để những doanh nghiệp biến mụn dừa phế thải vô giá trị trở thành loại sản phẩm hữu dụng cho đời sống .Đó là việc ứng dụng những giải pháp kỹ thuật vô hiệu những chất có hại trong mụn dừa, biến mụn dừa thành những mẫu sản phẩm đất sạch, giá thể sửa chữa thay thế đất, phân hữu cơ chất lượng cao … Giao hàng những làng hoa kiểng, nhân giống cây xanh ở Chợ Lách ( Bến Tre ), Sa Đéc ( Đồng Tháp ) và xuất khẩu .Theo ông Đặng Văn Cử ( Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre ), mụn dừa là chất phế thải có giá trị 0 đồng / kg nhưng khi trở thành nguyên vật liệu sản xuất thì được thu mua với giá 2.300 đồng / kg .Lúc mụn dừa được giải quyết và xử lý trở thành đất sạch, làm khô và ép thành viên đạt tiêu chuẩn xuất khẩu thì có giá bán 4.200 đồng / kg .Sản phẩm đất sạch sau khi phối trộn thêm những vi sinh vật có ích, những loại khoáng vi lượng và đa lượng, những vật tư hữu cơ chất lượng cao thì trở thành phân bón hữu cơ hạng sang. Sản phẩm này được đáp ứng cho những khu nông nghiệp công nghệ cao, xuất khẩu, trồng rau bảo đảm an toàn, trồng hoa kiểng … với giá cả 50.000 – 60.000 đồng / kg .
Khi mụn dừa không còn gây ô nhiễm, dòng sông Thom lại trở nên trong lành. Anh Hùng cho biết chợ nổi sông Thom chỉ mua bán một mặt hàng là trái dừa khô, từ vỏ dừa đến gáo dừa đều được tận dụng nên hầu như không còn rác thải từ nghề chế biến dừa xả xuống dòng sông như những năm trước.
Người dân Bến Tre chịu ơn cây dừa biết bao nhiêu …” Những chiếc tàu du lịch hoạt động giải trí trên chợ nổi sông Thom đều có giỏ đựng rác, hành khách ý thức giữ vệ sinh, không ném rác xuống sông. Riêng dân cư sống dọc hai bờ sông, rất nhiều người bị ám ảnh chuyện con sông một thời nước đen kịt bốc mùi hôi hám, chẳng còn ai xả rác xuống sông vì trên bờ có xe đi lấy rác “, anh Hùng tâm sự .
Độc đáo chợ dừa nổi Bến Tre – Kỳ 3: Biến tấu nước dừa khô một thời đổ bỏ Ở những vựa thu mua, chế biến dừa khô dọc đôi bờ sông Thom, tôi thấy thợ lột vỏ, cạy cơm, gọt dừa, người nào cũng có chiếc bình lạnh đựng nước uống. Tôi cứ đinh ninh thợ hằng ngày lăn lóc cùng trái dừa thì nước giải khát trong bình phải là nước dừa.
Source: https://dichvubachkhoa.vn
Category : Mua Bán Đồ Cũ
